17 دسامبر 2025- محققان در مطالعه ی جدید منتشر شده در مجلهAJPM Focus ، به بررسی ارتباط میان مصرف سیگار الکترونیکی، سیگار معمولی و مصرف هم زمان هر دو با احتمال ابتلا به پیش دیابت و دیابت پرداخته اند. پژوهشگران با استفاده از داده های نظرسنجی BRFSS بین سال های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲، بیش از ۱.۲میلیون بزرگسال آمریکایی را مورد تحلیل قرار دادند. هدف این بود که مشخص شود مصرف انحصاری سیگار الکترونیکی، مصرف انحصاری سیگار معمولی و مصرف هر دو، چه تأثیری بر احتمال گزارش پیش دیابت و دیابت دارد.
نتایج نشان داد که احتمال گزارش پیش دیابت در هر سه گروه مصرف کننده (فقط سیگار الکترونیکی، فقط سیگار معمولی و مصرف دوگانه) نسبت به افراد غیرسیگاری به طور معنی داری بیشتر است. با این حال، مصرف انحصاری سیگار الکترونیکی با افزایش معنی دار خطر دیابت همراه نبود، در حالی که مصرف سیگار معمولی و مصرف دوگانه هر دو با افزایش خطر دیابت مرتبط بودند. این یافته نشان می دهد که سیگار الکترونیکی ممکن است خطرات متابولیک داشته باشد، اما شدت آن کمتر از سیگار معمولی است.
شیوع پیش دیابت در میان افرادی که سابقاً سیگار معمولی مصرف می کردند، بیشتر از مصرف کنندگان فعلی بود (۱۵.۵۳درصد در برابر ۱۲.۱۳درصد). همین الگو در مورد دیابت نیز مشاهده شد (۱۹.۰۷درصد در برابر ۱۵.۲درصد).
همچنین شیوع پیش دیابت در میان افرادی که سابقاً از سیگار الکترونیکی استفاده می کردند، بیشتر از مصرف کنندگان فعلی بود (۱۱.۶۳درصد در برابر ۸.۸۵ درصد). این روند در مورد دیابت نیز گزارش شد (۱۴.۲درصد در برابر ۸.۸۸ درصد).
در میان سه گروه مصرف کننده، بیشترین شیوع پیش دیابت و دیابت در میان افرادی که تنها از سیگار معمولی استفاده می کردند، دیده شد، و مصرف کنندگان دوگانه و در نهایت مصرف کنندگان انحصاری سیگار الکترونیکی در رتبه های بعدی قرار داشتند. این الگو نشان می دهد که شدت مواجهه با دود و نیکوتین در مصرف کنندگان سیگار معمولی و دوگانه بیشتر است و احتمالاً اثرات متابولیکی قوی تری ایجاد می کند.
در مدل رگرسیون چند متغیره، احتمال پیش دیابت در مصرف کنندگان انحصاری سیگار الکترونیکی، و افرادی که بطور انحصاری سیگار معمولی استفاده می کردند و مصرف کنندگان دوگانه نسبت به افرادی که هرگز هیچ گونه سیگاری استفاده نکرده بودند، افزایش یافته بود. علاوه بر رفتارهای مصرف دخانیات، عوامل دیگری نیز احتمال پیش دیابت را افزایش می دادند، از جمله نژاد اسپانیایی تبار، سیاه پوست و آسیایی در مقایسه با سفیدپوستان غیر اسپانیایی تبار، سن بالای ۶۵سال، اضافه وزن و چاقی. در مقابل، ورزش منظم و درآمد بالاتر از ۱۰۰هزار دلار سالانه با کاهش احتمال پیش دیابت همراه بود.
در مورد دیابت نیز الگوی مشابهی مشاهده شد. مصرف انحصاری سیگار معمولی و مصرف دوگانه با افزایش خطر دیابت همراه بودند، اما مصرف انحصاری سیگار الکترونیکی چنین ارتباطی نداشت. در میان مصرف کنندگان سیگار الکترونیکی، تفاوت هایی بر اساس جنسیت، سطح تحصیلات،BMI و نژاد دیده شد، اما شدت این تفاوت ها کم بود و نسبت های شانس نزدیک به یک باقی ماندند. عواملی که احتمال پیش دیابت را افزایش می دادند، در مورد دیابت نیز اثر مشابهی داشتند، از جمله نژاد، سن بالا، اضافه وزن و چاقی. ورزش منظم و درآمد بالا نیز احتمال دیابت را کاهش می دادند.
پژوهشگران تأکید کردند که این مطالعه مقطعی است و نمی تواند رابطه علت و معلولی را مشخص کند. بنابراین، مشخص نیست که آیا مصرف سیگار الکترونیکی یا سیگار معمولی مستقیماً باعث پیش دیابت یا دیابت می شود یا اینکه عوامل دیگری در این ارتباط نقش دارند. آن ها پیشنهاد کردند که مطالعات طولی با اندازه گیری های دقیق تر سلامت متابولیک لازم است تا اثرات بلند مدت مصرف سیگار الکترونیکی و مصرف دوگانه بهتر درک شود.
در بخش دیدگاه ها، متخصصان اشاره کردند که یافته های این مطالعه اهمیت زیادی برای سلامت عمومی دارد. مصرف انحصاری سیگار الکترونیکی با افزایش خطر پیش دیابت همراه است و مصرف دوگانه خطر هر دو بیماری را افزایش می دهد. این موضوع نشان می دهد که سیگار الکترونیکی بی خطر نیست و باید در ارزیابی های بالینی مورد توجه قرار گیرد. پزشکان باید در ویزیت های معمول درباره مصرف سیگار الکترونیکی سؤال کنند، به ویژه در بیمارانی که عوامل خطر متابولیک مانند چاقی، کم تحرکی یا سابقه خانوادگی دارند. همچنین توصیه می شود که بیماران به سمت تغییرات سبک زندگی مانند ورزش و تغذیه سالم هدایت شوند.
در نهایت، پژوهشگران بر نیاز به مطالعات بیشتر برای بررسی مکانیسم های زیستی، تفاوت های زیرگروهی و رابطه دوز–پاسخ در مصرف سیگار الکترونیکی تأکید کردند. تحلیل ناهمگنی نشان داد که ارتباط میان مصرف سیگار الکترونیکی و خطر متابولیک بسته به جنسیت، فعالیت بدنی، تحصیلات، BMI، درآمد و نژاد متفاوت است. این یافته ها نشان می دهد که عوامل سبک زندگی می توانند برخی از خطرات را کاهش دهند و باید در برنامه های پیشگیری مورد توجه قرار گیرند.
منبع:
https://www.healio.com/news/pulmonology/20251210/exclusive-ecigarette-use-dual-use-with-cigarettes-raise-odds-for-prediabetes